पोल्ट्री सॅनिटेशन व्यवस्थापनासाठी अश्वमेध मेडिकेअरची दोन नवी उत्पादने

पोल्ट्री सॅनिटेशन व्यवस्थापनासाठी अश्वमेध मेडिकेअरची दोन नवी उत्पादने

Flytroler™ आणि Ashwamedh Flymet™ Flytrap बाजारात; लिटर, अमोनिया, दुर्गंधी व माशांच्या व्यवस्थापनासाठी जैवआधारित तंत्रज्ञान

Kopargaon vijay kapse दि ३ ऑक्टोबर २०२६: आधुनिक पोल्ट्री उत्पादन क्षेत्रातील लिटरची खराब स्थिती, वाढते अमोनियाचे प्रमाण, दुर्गंधी तसेच हाऊस फ्लायच्या वाढत्या प्रादुर्भावामुळे निर्माण होणाऱ्या स्वच्छता आणि जैवसुरक्षेच्या समस्या लक्षात घेऊन अश्वमेध मेडिकेअर प्रा. लि. ने पोल्ट्री सॅनिटेशन व्यवस्थापनासाठी Flytroler™ आणि Ashwamedh Flymet™ Flytrap ही दोन नवीन उत्पादने बाजारात आणली आहेत.

ब्रॉयलर आणि लेयर पोल्ट्री फार्ममध्ये खाद्यखर्चासोबतच लिटर व्यवस्थापन, माशांचे नियंत्रण, दुर्गंधी, अमोनिया तसेच विविध संसर्गांच्या व्यवस्थापनासाठी होणारा खर्च ही मोठी आव्हाने आहेत. त्यामुळे पोल्ट्री फार्मच्या उत्पादन व्यवस्थापनात ‘सॅनिटेशन मॅनेजमेंट’ला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. याच पार्श्वभूमीवर अश्वमेध मेडिकेअरने जैवआधारित तंत्रज्ञानावर आधारित ही उत्पादने विकसित केली आहेत.

Flytroler™ हे कल्चर-आधारित उत्पादन असून पोल्ट्री लिटरच्या जैविक व्यवस्थापनास आणि पुनर्वापरास सहाय्य करण्यासाठी विकसित करण्यात आले आहे. लिटरमध्ये आर्द्रता वाढल्यास दुर्गंधी, अमोनिया आणि माशांच्या अळ्यांच्या वाढीस पोषक परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. Flytroler™ लिटरमधील जैविक प्रक्रियांना चालना देऊन त्याची स्थिती सुधारण्यास मदत करते. योग्य लिटर व्यवस्थापन, वायुवीजन आणि फार्मच्या परिस्थितीनुसार त्याच्या वापरामुळे अमोनिया व दुर्गंधीच्या व्यवस्थापनास सहाय्य मिळू शकते, असा कंपनीचा दावा आहे.

या उत्पादनाचा उपयोग लिटरमधील आर्द्रता व्यवस्थापन, अमोनिया व दुर्गंधी कमी करण्यास सहाय्य, माशांच्या अळ्यांच्या व्यवस्थापनास मदत तसेच पोल्ट्री हाऊसमधील हवेची गुणवत्ता सुधारण्यास सहाय्य अशा विविध बाबींमध्ये होतो.

दरम्यान, Ashwamedh Flymet™ Flytrap हे हाऊस फ्लायच्या नियंत्रणासाठी विकसित केलेले द्रव आकर्षक (fly attractant) आहे. पोल्ट्री फार्ममधील माशा दूषित ठिकाणांहून सूक्ष्मजीव इतर ठिकाणी पोहोचविणाऱ्या यांत्रिक वाहक ठरू शकतात. Flymet™ हे शिफारशीनुसार पाण्यात dilute करून योग्य भांड्यांमध्ये फार्म परिसरात ठेवता येते. त्याच्या आकर्षकतेमुळे माशांना द्रावणाकडे आकर्षित करून पकडण्यास मदत होते आणि सक्रिय माशांची संख्या कमी करण्यासाठी सहाय्य मिळते.

‘आकर्षण → पकड → माशांची संख्या कमी → फार्म सॅनिटेशनला सहाय्य’ या संकल्पनेवर Flymet™ आधारित आहे. त्यामुळे रासायनिक नियंत्रणावर पूर्णपणे अवलंबून न राहता माशांच्या व्यवस्थापनासाठी अतिरिक्त व्यावहारिक पर्याय उपलब्ध होतो.

एकात्मिक सॅनिटेशन व्यवस्थापनावर भर

लिटर, अमोनिया, दुर्गंधी, माशांच्या अळ्या आणि प्रौढ माशांचे व्यवस्थापन स्वतंत्रपणे करण्याऐवजी त्यांचा एकात्मिक विचार करणे आवश्यक असल्याचे अश्वमेध मेडिकेअरने स्पष्ट केले आहे. ओलसर लिटरमुळे सूक्ष्मजीवांच्या वाढीस अनुकूल परिस्थिती निर्माण होऊ शकते, तर माशांची वाढ झाल्यास ते दूषित ठिकाणांहून इतर भागात सूक्ष्मजीव पोहोचवू शकतात. त्यामुळे लिटर व्यवस्थापन आणि फ्लाय कंट्रोल हे पोल्ट्री बायोसिक्युरिटीचे महत्त्वाचे घटक असल्याचे कंपनीचे म्हणणे आहे.

Flytroler™ + Flymet™ यांच्या माध्यमातून लिटर व्यवस्थापनापासून अमोनिया व दुर्गंधी व्यवस्थापन, अळ्यांचे व्यवस्थापन आणि प्रौढ माशांचे नियंत्रण अशा टप्प्यांतून फार्मचे वातावरण सुधारण्यास सहाय्य करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

‘Bird Health + Farm Environment + Sanitation Management’चा दृष्टिकोन

पोल्ट्री फार्ममधील खराब हवेची गुणवत्ता, जास्त अमोनिया, धूळ, ओलसर लिटर आणि अपुरे वायुवीजन यांचा पक्ष्यांच्या श्वसन आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे पक्ष्यांच्या आरोग्यासोबतच फार्मच्या वातावरणाचे व्यवस्थापन महत्त्वाचे असल्याचे कंपनीने नमूद केले आहे.

अश्वमेध मेडिकेअरने यापूर्वी Poultrica आणि Metabola यांसारखी उत्पादने विकसित केली आहेत. Poultrica हे पोल्ट्री आरोग्य व्यवस्थापनासाठी विकसित केलेले पॉलीहर्बल उत्पादन असून कंपनीच्या अनुभवांनुसार त्याचा श्वसनाशी संबंधित आव्हानांच्या व्यवस्थापनासाठी वापर केला जातो. तर Metabola हे ब्रॉयलरमध्ये भूक, वाढ, प्रतिकारक्षमता आणि उत्पादनक्षमतेला सहाय्य करण्यासाठी विकसित केलेले पॉलीहर्बल ग्रोथ-सपोर्ट उत्पादन असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे.

या उत्पादनांच्या माध्यमातून पोल्ट्री उत्पादनातील अनावश्यक खर्च कमी करणे, जैवसुरक्षा मजबूत करणे आणि शाश्वत उत्पादन पद्धतींना प्रोत्साहन देण्याचा कंपनीचा प्रयत्न आहे.

‘Saving is Earning’चा संदेश

नवीन उत्पादनांच्या लॉन्चबद्दल बोलताना अश्वमेध ग्रुपचे चेअरमन व इंटरनॅशनल अॅग्रो मेडिकल एक्सपर्ट डॉ. ज्ञानेश्वर वाघचौरे म्हणाले, “पोल्ट्री फार्ममध्ये प्रत्येक समस्येसाठी स्वतंत्र खर्च करावा लागतो. लिटर, अमोनिया, दुर्गंधी आणि माशांचे व्यवस्थापन अधिक शास्त्रीय व एकात्मिक पद्धतीने करता यावे, हा आमचा प्रयत्न आहे. शेतकऱ्यांचा अनावश्यक खर्च कमी झाला तर उत्पादनक्षमता आणि नफाक्षमता सुधारण्यास मदत होऊ शकते.”

ते पुढे म्हणाले, “Flytroler आणि Flymet ही उत्पादने आमच्या दीर्घ अनुभवातून विकसित झाली आहेत. पोल्ट्री सॅनिटेशनकडे केवळ स्वच्छतेचा विषय म्हणून न पाहता उत्पादन खर्च आणि फार्मच्या नफ्याशी जोडणे आवश्यक आहे. आमचा संदेश स्पष्ट आहे—‘Saving is Earning’.”

कीड व रोग व्यवस्थापन, जैविक तंत्रज्ञान, कृषी आणि पशुपालन क्षेत्रातील उत्पादन विकासाचा सुमारे तीन दशकांचा अनुभव डॉ. वाघचौरे यांना आहे. या अनुभवाच्या आधारे कृषी, पोल्ट्री, पशुपालन आणि जैविक व्यवस्थापनासाठी विविध उत्पादने विकसित करण्यात आली असल्याचे कंपनीने सांगितले.

‘चांगले सॅनिटेशन – चांगले वातावरण – चांगले उत्पादन – चांगली नफाक्षमता’ हा संदेश घेऊन अश्वमेध मेडिकेअर पोल्ट्री शेतकरी, पशुवैद्यक, पोल्ट्री तज्ज्ञ, वितरक आणि उद्योगातील भागीदारांसोबत काम करीत असून जैवआधारित तंत्रज्ञान विविध फार्म परिस्थितींमध्ये पोहोचविण्याचा प्रयत्न करीत आहे.